در حال بارگذاری...
غوطه‌وری عمیق در هر هفت لایه؛ شناخت واحدهای داده (PDU)، دستگاه‌ها و پروتکل‌های هر لایه با مثال‌های عملی.
اهداف این درس
در درس قبل با هفت لایه آشنا شدید. حالا زمان آن رسیده که بدانید در هر لایه چه «واحد داده‌ای» حرکت می‌کند، چه دستگاهی آنجا کار می‌کند و کدام پروتکل مسئول است. این دانش، زبان روزمره هر مهندس شبکه است.
نامی که داده در هر لایه دارد. شناخت PDUها برای درک کپسوله‌سازی حیاتی است.
| لایه | PDU | دستگاه/پروتکل |
|---|---|---|
| Application (7) | Data | HTTP, DNS, SMTP |
| Presentation (6) | Data | TLS, JPEG, ASCII |
| Session (5) | Data | RPC, NetBIOS |
| Transport (4) | Segment | TCP, UDP |
| Network (3) | Packet | IP, روتر |
| Data Link (2) | Frame | Ethernet, سوییچ |
| Physical (1) | Bit | کابل، هاب |
نکته حفظی
ترتیب کپسوله‌سازی: Data → Segment → Packet → Frame → Bits. این دنباله را در آزمون‌ها حفظ کنید.
دو پروتکل اصلی: TCP برای تحویل مطمئن (دانلود فایل، وب) و UDP برای سرعت (استریم، VoIP). این لایه شماره پورت مبدأ و مقصد را اضافه می‌کند.
آدرس IP مبدأ و مقصد را اضافه می‌کند و روترها بر اساس آن مسیر را انتخاب می‌کنند. واحد داده: Packet.
آدرس MAC مبدأ و مقصد را اضافه می‌کند و سوییچ بر اساس آن فریم را هدایت می‌کند. تقسیم به دو زیرلایه LLC و MAC نیز در همین لایه است.
بیت‌ها را به‌صورت سیگنال الکتریکی، نوری یا رادیویی روی رسانه می‌فرستد. ولتاژ، فرکانس، کانکتورها و کابل‌ها این‌جا هستند.
مثال ترکیبی کامل
شما URL را می‌نویسید. مرورگر (لایه ۷) درخواست HTTP می‌سازد؛ TCP (لایه ۴) اتصال و پورت 80 را اضافه می‌کند؛ IP (لایه ۳) آدرس مقصد؛ اترنت (لایه ۲) آدرس MAC روتر؛ و کابل (لایه ۱) آن را به‌صورت بیت می‌فرستد.
سوال رایج آزمون
«اگر MTU روی 1500 است و داده شما 3000 بایت است، چه اتفاقی می‌افتد؟» جواب: بسته در لایه ۳ به دو قطعه (Fragmentation) تقسیم می‌شود تا در اندازه فریم اترنت جا شود.
جمع‌بندی
هر لایه یک وظیفه، یک PDU، یک دستگاه و چند پروتکل دارد. اگر این جدول را در ذهن داشته باشید، بیشتر سوالات لایه‌ای را پاسخ می‌دهید.
داده در لایه ۷ به بالا فقط «Data» نام دارد.
Segment مربوط به TCP/UDP، Packet مربوط به IP است.
Frame شامل آدرس MAC مبدأ و مقصد است.
PDU لایه Transport چیست؟
واحد داده (PDU) در لایه Transport چیست؟
Segment. بسته به پروتکل TCP یا UDP، واحد داده این لایه سگمنت نامیده می‌شود.
تفاوت Packet و Frame چیست؟
Packet واحد لایه ۳ با آدرس IP است؛ Frame واحد لایه ۲ است که آدرس MAC را به Packet اضافه می‌کند.
تفاوت هاب و سوییچ چیست؟
هاب (لایه ۱) سیگنال را به همه پورت‌ها می‌فرستد و collision domain مشترک دارد. سوییچ (لایه ۲) جدول MAC دارد و فریم را فقط به پورت مقصد ارسال می‌کند؛ بنابراین هر پورت collision domain جداگانه است.
چرا هم آدرس MAC و هم آدرس IP لازم است؟
MAC برای شناسایی دستگاه در شبکه محلی (لایه ۲) و IP برای مسیریابی بین شبکه‌ها (لایه ۳) است. MAC مثل شماره آپارتمان در یک ساختمان، IP مثل آدرس پستی شهر است.